Klisze pamięci. Labirynty
Rysunki Mariana Kołodzieja w Harmężach
W podziemiach kościoła Matki Bożej Niepokalanej w Harmężach znajduje się ekspozycja „Klisze pamięci. Labirynty” Mariana Kołodzieja.
Nie jest to zwykła wystawa ani klasyczna galeria sztuki. To zapis pamięci człowieka, który przeżył Auschwitz i przez wiele lat nie mówił publicznie o swoim doświadczeniu.
Kołodziej wrócił do niego dopiero po ciężkiej chorobie. Zaczął rysować. Z czasem powstał cykl ponad 250 prac — osobiste świadectwo byłego więźnia, ale też opowieść o tych, którzy z obozu nie wrócili.
Autor: Marian Kołodziej
Marian Kołodziej był scenografem, grafikiem i więźniem pierwszego transportu do KL Auschwitz. W obozie otrzymał numer 432.
Po wojnie przez dziesięciolecia nie opowiadał o Auschwitz. Nie dlatego, że zapomniał. Raczej dlatego, że pewnych doświadczeń nie da się łatwo przenieść w zwykłe słowa.
Dopiero po latach zaczął mówić rysunkiem. W jego pracach wracają twarze więźniów, obozowe numery, krzyże, korytarze, labirynty i postać św. Maksymiliana Kolbego.
Nie ma tu prostych obrazów ani łatwego pocieszenia. Jest pamięć człowieka, który ocalał — i który po latach próbował zmierzyć się z tym, co zobaczył.
To nie wystawa – nie sztuka, nie obrazy, a słowa zamknięte w rysunku. Nie było zresztą moim zamiarem spełnienie obowiązku pamięci i dania świadectwa poprzez sztukę. Sztuka jest bezradna wobec tego, co człowiek zgotował człowiekowi…
— Marian Kołodziej, autor klisz pamięci
Dlaczego w Harmężach?
Harmęże leżą kilka kilometrów od Auschwitz. W czasie wojny miejscowość została włączona do kompleksu obozowego jako podobóz KL Auschwitz-Harmense.
Więźniowie byli tu zmuszani do pracy przy gospodarstwie rolnym i hodowlanym. Marian Kołodziej także pracował na stawach w Harmężach. To dlatego obecność jego prac właśnie tutaj nie jest przypadkowa.
Ekspozycja w Harmężach jest powrotem pamięci do miejsca, które samo było częścią historii obozu.
Więcej informacji
Szczegółowe informacje o godzinach otwarcia, rezerwacjach i zwiedzaniu znajdziesz w zakładce Oferta → Klisze pamięci lub na stronie oficjalnej: kliszepamieci.org.
